اکسین نیوز – عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، در گفتوگوی تلویزیونی از تعهد دولت برای افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی به میزان ۲۲ تا ۲۳ درصد، متناسب با تغییرات نرخ بازار، خبر داد. وی با تأکید بر اینکه تأمین مالی این طرح نباید از مسیر چاپ پول انجام شود، هشدار داد که خلق پول میتواند به افزایش تورم دامن بزند.
جزئیات مبهم افزایش اعتبار
اگرچه همتی بر افزایش اعتبار تأکید کرده، اما جزئیات نحوه اجرا، دامنه مشمولان و دهکهای درآمدی که این افزایش شامل آنها میشود، هنوز بهطور رسمی اعلام نشده است. به گفته وی، دولت در حال بازنگری فهرست مشمولان و حذف ایرانیان مقیم خارج از کشور است تا بخشی از منابع مورد نیاز طرح را آزاد کند.
بودجه ۱۴۰۵ و تأمین مالی کالابرگ
در قانون بودجه سال ۱۴۰۵، حدود ۹۶۰ هزار میلیارد تومان برای تأمین اعتبار ماهانه یک میلیون تومانی کالابرگ اختصاص یافته است. این رقم نشاندهنده اهمیت این طرح در سیاستهای حمایتی دولت است، اما همتی بر تأمین منابع از مسیرهای غیرتورمی و جلوگیری از افزایش نقدینگی تأکید ویژه دارد.
شکاف عمیق با تورم
آخرین آمار رسمی مرکز آمار ایران نشان میدهد که تورم سالانه در تیر ۱۴۰۵ به ۶۶ درصد رسیده و تورم نقطهبهنقطه نیز ۸۷.۹ درصد ثبت شده است. در این شرایط، افزایش ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ، حدود ۴۳ واحد درصد کمتر از تورم سالانه است. به عبارت دیگر:
- اگر اعتبار هر عضو خانوار یک میلیون تومان باشد، با افزایش ۲۳ درصدی به ۱ میلیون و ۲۳۰ هزار تومان میرسد.
- اما برای خرید همان سبد کالا با تورم ۶۶ درصدی، خانوار به حدود ۱ میلیون و ۶۶۰ هزار تومان نیاز دارد.
یعنی افزایش اعتبار اگرچه از نظر اسمی مثبت است، اما از نظر قدرت خرید، شکاف قابلتوجهی با هزینههای واقعی خانوارها دارد.
چالش اصلی سیاستگذار
همتی تأکید کرده که افزایش اعتبار نباید به تورم بیشتر منجر شود. از این رو، چالش اصلی دولت در ماههای آینده، ایجاد تعادل میان سه عامل است:
- حفظ قدرت خرید خانوارها،
- تأمین منابع پایدار (بدون چاپ پول)،
- جلوگیری از فشار تورمی جدید.
اگرچه حذف افراد غیرمقیم میتواند بخشی از منابع را آزاد کند، اما هنوز مشخص نیست که افزایش ۲۳ درصدی برای همه دهکها اعمال خواهد شد یا صرفاً گروههای خاصی مشمول آن میشوند.
