اکسین نیوز – بسته‌شدن تنگه هرمز دیگر تنها یک بحران منطقه‌ای در خاورمیانه نیست؛ این رویداد به کاتالیزوری تبدیل شده که هزینه‌های زندگی در اروپا را به‌صورت زنجیره‌ای افزایش می‌دهد. از آنجا که حدود ۲۰ درصد از مصرف جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده (ال‌ان‌جی) از این آبراه راهبردی عبور می‌کند، اختلال در تردد کشتی‌ها، عرضه جهانی انرژی را با محدودیت جدی روبه‌رو کرده و قیمت نفت را به بیش از ۱۱۷ دلار در هر بشکه رسانده است.
طوفان در پمپ‌بنزین‌ها؛ رکوردشکنی قیمت گازوئیل
اهمیت این اختلال زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم فشار آن بر بازارهای مختلف یکسان نیست. بازار گازوئیل به‌دلیل محدودیت عرضه فرآورده‌های پالایش‌شده، تحت فشار ویژه‌ای قرار گرفته است. بر اساس گزارش اخیر رویترز، متوسط قیمت گازوئیل در جایگاه‌های سوخت انگلیس برای نخستین بار به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده و هزینه پر کردن باک یک خودروی معمولی نسبت به پیش از آغاز جنگ، ۳۱ پوند افزایش یافته است. طبق داده‌های کلوپ خودروی انگلیس (RAC)، این کشور در میان ۱۵ کشور اروپایی، به‌طور مشترک با ایتالیا در رتبه هفتم بالاترین قیمت گازوئیل قرار دارد.
زمستان سرد با ذخایر خالی؛ جهش ۱۷۰ درصدی قیمت گاز
آیا اروپا برای زمستان پیش‌رو آماده است؟ آمارها پاسخ نگران‌کننده‌ای می‌دهند. تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت عمده‌فروشی گاز در اروپا نسبت به پیش از جنگ با ایران ۱۷۰ درصد افزایش یافته است. هم‌زمان، مخازن گاز این قاره کمتر از ۷۴ درصد ظرفیت خود پر شده‌اند؛ این در حالی است که سطح معمول ذخایر در این مقطع از سال، حدود ۹۰ درصد است. ترکیب قیمت‌های بالاتر و ذخایر پایین‌تر، نگرانی‌ها درباره هزینه گرمایش خانه‌ها را تشدید کرده است. از سوی دیگر، گاز گران‌تر هزینه تولید برق، کودهای شیمیایی و محصولات صنعتی را نیز افزایش می‌دهد و فشار را از بخش انرژی به سایر بخش‌های اقتصاد گسترش می‌دهد.
از پمپ‌بنزین تا سبد خرید؛ تورم ۳.۸ درصدی منطقه یورو
افزایش هزینه انرژی به‌سرعت به قیمت کالاها منتقل می‌شود. سوخت گران‌تر، حمل‌ونقل را پرهزینه می‌کند و افزایش هزینه برق بر فعالیت کارخانه‌ها و مراکز توزیع اثر می‌گذارد. بر اساس آمار رسمی یورواستات، تورم سالانه منطقه یورو در سپتامبر به ۳.۸ درصد رسیده است (در مقایسه با ۳.۲ درصد در آگوست و ۲.۲ درصد در سال گذشته). تورم بخش انرژی نیز با رشدی خیره‌کننده به ۱۸.۹ درصد رسیده و سهم انرژی در افزایش کلی تورم، ۱.۷۱ واحد درصد برآورد شده است. این روند به‌ویژه خانواده‌های کم‌درآمد را که سهم بیشتری از درآمد خود را صرف نیازهای ضروری می‌کنند، تحت فشار مضاعف قرار می‌دهد.
دوراهی بانک‌های مرکزی؛ فشار مضاعف بر بازار مسکن
زمانی که انرژی گران می‌شود، بانک‌های مرکزی با یک دوراهی دشوار روبه‌رو می‌شوند: افزایش نرخ بهره برای مهار تورم، یا حفظ نرخ‌های پایین‌تر برای حمایت از رشد اقتصادی. افزایش نرخ بهره نمی‌تواند نفت بیشتری از تنگه هرمز عبور دهد، اما برای جلوگیری از گسترش انتظارات تورمی ضروری است.
بانک مرکزی اروپا در ۱۰ سپتامبر نرخ سپرده خود را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد و به ۲.۵۰ درصد رساند و تورم متوسط سال ۲۰۲۶ را ۳ درصد پیش‌بینی کرد. این تحولات بلافاصله در بازار مسکن بازتاب یافت:
- نزدیک شدن متوسط نرخ وام مسکن ده‌ساله در آلمان به ۴.۵ درصد (افزایش از ۳.۹ درصد در ماه می).
- افزایش قسط ماهانه یک وام متوسط تا حدود ۲۰۰ یورو طبق برآورد کارگزاران وام مسکن.
در نتیجه، بحران انرژی از دو مسیر بر خانوارها فشار وارد می‌کند: نخست با افزایش هزینه جاری زندگی و دوم با دشوارتر کردن تأمین مالی خرید خانه. به این ترتیب، تنگه هرمز به نقطه‌ای تبدیل شده است که اختلال در آن، هزینه جنگی دور از مرزهای اروپا را مستقیماً در سفره و زندگی روزمره شهروندان این قاره نمایان می‌سازد.
