اکسین نیوز – در حاشیه ۲۳۵ شب از تجمعات خیابانی مردم غیور قم که در جوار مزار شهید گمنام در بوستان گل‌ها برگزار شد، دکتر فائزه فرهودی، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، با موضوع «مقاومت رسانه‌ای» به ایراد سخنرانی پرداخت و ابعاد مختلف کنشگری رسانه‌ای بانوان ایرانی در جنگ ۱۲ روزه را تشریح کرد.
دشمن در پی هدایت افکار عمومی از طریق روایت‌سازی رسانه‌ای است
دکتر فرهودی در این سخنرانی با اشاره به جنگ شناختی به‌عنوان یکی از چالش‌های مهم در عرصه تقابل‌های معاصر اظهار داشت: دشمنان با بهره‌گیری از روایت‌سازی رسانه‌ای و استفاده هدفمند از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی، می‌کوشند افکار عمومی را در راستای اهداف خود هدایت کنند.
وی افزود: از این رو، شناخت سازوکارهای جنگ روایت‌ها و تقویت ظرفیت‌های جامعه برای تولید و انتشار روایت‌های آگاهانه و اثرگذار، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
تشریح هفت مؤلفه مقاومت رسانه‌ای بانوان ایرانی
این عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب با تشریح هفت یافته حاصل از تحلیل مضامین روایت‌های کنشگرانه بانوان ایرانی در بستر اینستاگرام طی جنگ ۱۲ روزه، به تبیین ابعاد مختلف مقاومت رسانه‌ای زنان پرداخت.
بر اساس این تحلیل، مؤلفه‌های زیر به‌عنوان جلوه‌های بارز مقاومت رسانه‌ای بانوان ایرانی شناسایی شد:
- ماندن در شهر و دیار و ادامه زندگی در بحرانی‌ترین شرایط جنگی به‌عنوان یکی از جلوه‌های ایستادگی
- مراقبت از سلامت روان خانواده و حفظ آرامش در روزهای جنگ
- حمایت عاطفی از اعضای خانواده در شرایط بحرانی
- تاب‌آوری اجتماعی و همبستگی ملی در بستر شبکه‌های اجتماعی
- بازتاب همدلی و انسجام اجتماعی در پست‌های اینستاگرامی
- حفظ حافظه جنگ و ثبت تجربه‌های فردی و جمعی
- ارائه الگویی نوین از مقاومت رسانه‌ای در فضای مجازی
دکتر فرهودی خاطرنشان کرد: در جریان جنگ ۱۲ روزه، اینستاگرام از بستری صرفاً برای انتشار محتوا فراتر رفت و به ابزاری برای دفاع رسانه‌ای، روایت‌گری و بازنمایی تجربه‌های زیسته مردم تبدیل شد.
نقش بی‌بدیل بانوان در ثبت حافظه جمعی جنگ
وی در ادامه نقش بانوان در حفظ حافظه جنگ و ثبت تجربه‌های فردی و جمعی را مورد توجه قرار داد و تأکید کرد: روایت‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند در ماندگاری تجربه‌های جنگی و شکل‌گیری حافظه جمعی جامعه نقش مؤثری ایفا کنند.
این پژوهشگر حوزه رسانه با بیان اینکه ارائه الگویی نوین از مقاومت رسانه‌ای در شبکه‌های اجتماعی از دیگر یافته‌های این پژوهش بود، افزود: بر اساس این الگو، بانوان با تولید و انتشار روایت‌های خود، در بازنمایی واقعیت‌های اجتماعی و شکل‌دهی به روایت عمومی جنگ نقش‌آفرینی می‌کنند.
شبکه‌های اجتماعی؛ بستر ثبت تجربه‌های جمعی
دکتر فرهودی در بخش دیگری از سخنان خود به چگونگی استفاده از شبکه‌های اجتماعی در راستای روایت‌سازی مقاومت پرداخت و با اشاره به نتایج پژوهش خود، بر ظرفیت کنشگری مردم، به‌ویژه بانوان، در این عرصه تأکید کرد.
وی گفت: شبکه‌های اجتماعی تنها ابزارهایی برای انتقال پیام نیستند، بلکه می‌توانند زمینه‌ای برای ثبت تجربه‌های جمعی، تقویت همبستگی اجتماعی و بازتاب روایت‌های مردمی از تحولات جنگ فراهم کنند.
رونمایی از دو اثر پژوهشی در حوزه جنگ روایت‌ها
این عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب در پایان سخنرانی خود به معرفی آثار منتشرشده خود در زمینه جنگ‌های اخیر و مطالعات رسانه‌ای پرداخت و از دو کتاب «جنگ ۱۲ روزه در اینستاگرام؛ روایت مقاومت زنان تهرانی» و «تاب‌آوری رسانه‌ای؛ مدیریت تحولات در جنگ روایت‌ها» رونمایی کرد.
وی به تبیین اهداف انتشار این آثار و اهمیت بررسی نقش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در مواجهه با جنگ روایت‌ها پرداخت و بر لزوم ارتقای سواد رسانه‌ای در جامعه تأکید کرد.
